Spoedeisend belang
De toegangseis is spoedeisend belang: er moet een reden zijn waarom de uitkomst van een bodemprocedure niet kan worden afgewacht. Dat belang moet er zijn op het moment van de zitting, niet alleen op het moment van de dagvaarding.
Wie maanden stilzit en dan een kort geding start, krijgt het verweer dat de spoed kennelijk ontbreekt. Andersom betekent lang wachten niet automatisch dat het belang weg is: bij een voortdurende inbreuk of een oplopende schade blijft het bestaan.
Wat de voorzieningenrechter wel en niet doet
De voorzieningenrechter geeft een voorlopig oordeel op basis van de stukken en wat er op de zitting wordt gezegd. Er worden geen getuigen gehoord en er wordt geen deskundigenonderzoek gelast. Is de zaak feitelijk te ingewikkeld, dan wijst de rechter de vordering af omdat die zich niet leent voor kort geding.
Toegewezen wordt vaak een gebod of verbod, versterkt met een dwangsom. Een geldvordering kan in kort geding worden toegewezen, maar de rechter is daarin terughoudend en weegt het restitutierisico mee.
Het risico van winnen
Een kortgedingvonnis is uitvoerbaar bij voorraad, maar blijft voorlopig. Wie het vonnis uitvoert en later in de bodemprocedure ongelijk krijgt, heeft onrechtmatig geëxecuteerd en is aansprakelijk voor de schade. Dat speelt vooral bij ontruimingen en bij het stilleggen van een bedrijfsactiviteit.
Een bodemprocedure hoeft niet altijd te volgen. In de praktijk leggen partijen zich vaak neer bij de uitkomst van het kort geding, zeker als de rechter zich duidelijk over de kern heeft uitgelaten.
Veelgestelde vragen
Hoe snel kan een kort geding dienen?
In de regel binnen twee tot zes weken. Bij echte spoed kan het sneller, tot enkele dagen, en bij extreme spoed kan de voorzieningenrechter buiten kantooruren beslissen. De datum wordt vooraf met de griffie afgestemd; daarna volgt de dagvaarding.
Kan beslag in kort geding worden opgeheven?
Ja. Opheffing van een conservatoir beslag is een van de vaakst gevraagde voorzieningen. De rechter toetst summierlijk of de vordering waarvoor beslag is gelegd ondeugdelijk is, of dat het beslag onnodig is.
Wat is het verschil met een voorlopige voorziening in het bestuursrecht?
De naam lijkt op elkaar, de route niet. In het bestuursrecht wordt een voorlopige voorziening gevraagd bij de bestuursrechter, gekoppeld aan een lopend bezwaar of beroep. In het civiele recht is het kort geding een zelfstandige procedure.