Conservatoir beslag
Wie vreest dat verhaal onmogelijk wordt, kan met verlof van de voorzieningenrechter beslag leggen voordat de zaak is beslist. Het verzoek wordt schriftelijk ingediend en meestal binnen enkele dagen beoordeeld, zonder dat de wederpartij wordt gehoord. Daarna moet binnen een door de rechter bepaalde termijn de bodemprocedure worden ingesteld.
Beslag kan worden gelegd op bankrekeningen, loon, onroerend goed, voertuigen, voorraden en vorderingen op derden. Wordt de vordering later afgewezen, dan is de beslaglegger aansprakelijk voor de schade die het beslag heeft veroorzaakt. Dat maakt het een instrument met een keerzijde.
Executie van een uitspraak
Een vonnis wordt eerst betekend en kan daarna worden uitgevoerd. De deurwaarder legt beslag op loon, bankrekening of goederen. Bij onroerend goed volgt executieverkoop; bij loonbeslag geldt de beslagvrije voet, het deel van het inkomen dat buiten beslag blijft.
Die beslagvrije voet wordt berekend aan de hand van inkomen, woonlasten, zorgpremie en gezinssamenstelling. Klopt de berekening niet, dan kan om herberekening worden gevraagd en zo nodig een beslissing van de kantonrechter.
Verweer tegen beslag en executie
Tegen een conservatoir beslag staat een opheffingskortgeding open. De rechter toetst of de vordering summierlijk ondeugdelijk is of het beslag onnodig; ook kan vervangende zekerheid worden aangeboden, zoals een bankgarantie.
Tegen de tenuitvoerlegging van een vonnis staat het executiegeschil open, eveneens in kort geding. Dat slaagt alleen bij een feitelijke of juridische misslag in het vonnis, of wanneer executie door nieuwe feiten een noodtoestand oplevert. Is het vonnis bij verstek gewezen, dan is verzet de aangewezen route.
Veelgestelde vragen
Mag beslag worden gelegd zonder dat de ander het weet?
Bij conservatoir beslag is dat de regel: het verlof wordt doorgaans verleend zonder de wederpartij te horen, omdat het beslag anders zijn doel mist. De wederpartij hoort het pas bij de betekening.
Kan een deurwaarder de woning binnengaan?
Alleen met toestemming van de bewoner of, bij weigering, met machtiging van de kantonrechter en in aanwezigheid van een hulpofficier van justitie.
Hoe lang blijft een vonnis uitvoerbaar?
De bevoegdheid tot tenuitvoerlegging verjaart na twintig jaar. Die termijn kan worden gestuit, waardoor een oude vordering in de praktijk lang inbaar blijft.